Trên đất nước Nam Phi, có hơn 24 nghìn loài cây, trong đó 10% là những cây có hoa và là những loài hoa đẹp nhất trái đất. Người ta thích nhất là họ hàng nhà hoa biến hình proteaceae kiều diễm. Hoa có mầu vàng, hồng, da cam, đỏ tươi hoặc đỏ thắm và còn được điểm tô bởi những chiếc lá bắc rực rỡ.
Proteaceae nằm trong bộ hoa quặp Proteales, đã xuất hiện cách đây 140 triệu năm ở Nam Phi, và tập trung ở tỉnh Cape. Nổi bật nhất trong họ này là chi protea 370 loài, và được đặt tên theo vị thần Hy Lạp Proteus là một vị thần có thể biến ra những hình dạng tùy ý. Protea có thể sống trong điều kiện nghèo chất dinh dưỡng, đất chua, khô cằn, và tự nó sẽ hấp thụ chất dinh dưỡng từ các loại lá, rễ mục quanh đó. Vào năm thứ hai hay thứ ba, cây sẽ ra hoa, tùy từng loại mà có từ 10 đến 50 bông hoa, to từ năm centimét như ở loài protea scolymocephala đến 30 centimét ở loài protea cynaroides. Hoa nở quanh năm và kéo dài ba tuần.
Một đóa hoa protea không phải chỉ có một bông mà gồm nhiều bông nhỏ, bung ra thành khối hình chén. Tuy nhiều hoa con song chỉ có một đến 30% biến thành hạt. Hạt to như hạt hướng dương và vẫn dính vào đại đóa, chỉ chờ chuột bọ và chim thú đến phát tán.
Trong chi protea, lộng lẫy nhất là protea cynaroides hay protea vua, được cả thế giới biết tới vì đóa to đỏ rực tỏa hương êm ái. Cây cao hai mét, ra lá quanh năm và khum khum như một chiếc thìa, còn hoa tròn đầy như một chiếc cúp dành cho những nhà vô địch các môn thể thao quốc tế. Nụ hoa protea vua giống với hoa artichoke – tên La tinh là Cynara scolymus – đã khiến năm 1735 nhà tự nhiên Linnaeus, người đầu tiên phát hiện và đặt tên cho cây là cynaroides.
Protea vua là cây phân bố rộng nhất của Proteaceae từ Cedarberg tới Grahamstown, ở tất cả các dải núi trừ núi quá khô và ở trên độ cao từ 100 đến 1.500 mét. Sự kết hợp nhiều khí hậu và đặc tính của nhiều địa phương đã mang lại cho cây nhiều loại hoa và lá đẹp, mầu sắc quyến rũ và nở vào những thời điểm khác nhau. Protea vua đã được xem là ông chúa của các loài hoa bụi Nam Phi, và là hoa quốc gia của nước này, và đã có mặt ở nhiều nơi trên thế giới như New Zealand, Australia, Địa Trung Hải, châu Âu và Mỹ và là những cây hoa vườn, hoa cảnh đem tới lợi ích kinh tế cao.
Protea vua gồm 92 loài. Cây thường mọc ở những nơi có hiện tượng cháy rừng tự nhiên, cứ 10, 20 năm lại xảy ra một lần, và thích nghi được nhờ bộ rễ dày với những mầm non ẩn dưới lòng đất, biết lấy hơi ẩm qua lá và dinh dưỡng từ bụi tro. Cây trổ bông từ tháng sáu đến tháng tám, hoa lưỡng tính, nhiều mật ngọt. Nhờ hoa đẹp, người ta thường cắt hoa đem cắm lọ, rồi xuất khẩu sang các nước làm hoa cảnh. Hoa tươi đã quyến rũ song khi khô đi vẫn hấp dẫn và được dùng trong nghệ thuật sắp xếp hoa khô. Lá cây cũng được dùng làm trà giải nhiệt và mất ngủ. Mùa thu, hạt chín, có thể gieo hạt để hạt nảy mầm hoặc giâm cành và bảo quản trong nhà kính trong nhiệt độ khoảng 25 độ C. Đầu xuân, hay hè có thể thay chậu để cây phát triển tốt hơn. Tuy nhiên, do nó không chịu sự tác động vào bộ rễ nên chỉ nhấc cây ra trồng chậu khi nó đã đủ lớn. Cây trồng bằng hạt phải ba năm mới có hoa song bằng cành độ hai năm.
Hiện nay, có tới 120 loài protea đang gặp nguy hiểm, và Nam Phi đã phải có những chương trình bảo vệ đặc biệt.
Ba chi khác trong họ cũng hết sức đặc sắc là Leucospermum có đóa hoa hình gối găm kim, Leucadendron nổi tiếng với những chiếc lá bắc mầu vàng hoặc nâu đỏ và Serruria, đẹp nhất là loài Serruria florida còn gọi là Nàng dâu đỏ mặt, hoa phớt hồng thường dùng trang trí đám cưới.
Leucospermum gồm khoảng 50 loài cao chừng hai mét. Cây mọc nhiều ở tây nam tỉnh Cape từ Kogelberg tới Soetanysberg, và nhiều nhất ở vườn thực vật quốc gia Kirstenborsch, nơi có mùa đông ẩm ướt kéo dài từ tháng năm đến tháng chín, và mùa hè khô từ tháng 12 đến tháng hai. Từ tháng bảy đến tháng 11, hoa nở khoe những đóa hoa vàng rực rỡ, khiến người xem liên tưởng đến câu chuyện về vị vua Mida do cứu một vị thần nên được thần ban cho một điều ước. Vì tham lam nhà vua đã xin cho mình sờ vào thứ gì thứ ấy biến thành vàng. Khi ông chạm phải người thân họ liền biến thàng vàng, khi cầm thức ăn định ăn nó cũng biến thành vàng, quá sợ hãi vì nguy cơ mất hết tùy tùng, thân tín và nguy cơ chết đói, ông đã xin thần đưa lại cuộc sống bình thường. Vườn quốc gia nhờ có loài hoa quý mỗi năm thu hút hàng nghìn khách. Từ sáng sớm, mật hoa thơm ngát đã cuốn hút rất nhiều sâu bọ và chim hút mật tới bay hết từ đóa này sang đóa khác.