Hiện giờ, theo ước tính của ILO và nhiều tổ chức xã hội khác, đang có khoảng 500 triệu thổ dân hay người bản xứ, chia thành hơn 5.000 cộng đồng, nói 6.700 thứ tiếng ở gần 90 quốc gia trên thế giới. Họ là những cư dân bản địa, có gốc tích lâu đời tại một vùng và tựu chung là một dân tộc. Mỗi nhóm người đều có phong tục- tập quán rất khác nhau và từng ngày đang cố gắng để bảo tồn truyền thống cùng các di sản văn hóa quý báu trước sự đồng hóa trong khu vực. Nói cách khác, họ đang giữ gìn những nét riêng và tạo ra sự đa dạng, phong phú về thói quen, nếp sống trong cộng đồng.
Ngày quốc tế người bản xứ
Để ghi nhớ sự đa dạng xinh đẹp ấy, vào năm 1994, Liên Hiệp Quốc đã chọn ngày mồng 9 tháng 8 là ngày quốc tế người bản xứ (thổ dân) để mọi dân tộc được đòi hỏi các quyền lợi chính đáng, cũng như tổ chức nhiều hoạt động vui chơi, lễ hội tưng bừng. Đến đó, bạn sẽ gặp khá nhiều kiểu ăn mặc, đi lại thú vị cùng các nghi thức giao tiếp lạ mắt. Tuy nhiên, không phải dân tộc nào cũng có mặt ở cùng một nơi cho mọi người chiêm ngưỡng, mà bạn phải đi rất xa, thâm nhập vào các làng bản mới thấy văn hóa độc đáo của họ.
Ngày quốc tế người bản xứ
Người Nenets của Siberia, Nga là một ví dụ tiêu biểu về các dân tộc du mục, đặc biệt cũng là một dân tộc có sức sống phi thường, khi trú ngụ tại Siberia- Bắc Cực, một nơi quanh năm lạnh giá, vào đông nhiệt độ có thể xuống âm 45 độ C, còn vào hè cũng tới âm 20 độ C. Vì thế, dân gian nơi đây chủ yếu di chuyển bằng tuần lộc, ăn uống, dựng nhà cũng từ loài thú này, và họ là một trong các nhóm người nổi tiếng nhất về nuôi hươu tuyết để kéo xe với khoảng hơn 300 nghìn con. Người Nenets và các con hươu có một mối quan hệ rất mật thiết, người ở đâu vật luôn theo đó và ngược lại; con vật sẽ cung cấp thịt, da, lông, xương, sừng… cho người và người cũng bảo vệ chúng khỏi các thiên địch và di cư an toàn theo mùa.
Ngoài người Nenets, cũng có một dân tộc gắn bó mật thiết với băng đá, nếu không nói là chúa tể thiên nhiên một vùng đầu cực, ấy là người Eskimo còn gọi là người Inuit. Mời quý vị và bạn đọc, xem thêm Eskimo, dân tộc sống trên băng.
Ngày quốc tế người bản xứ
Người Himba của Namibia và Angola lại là một dân tộc chịu nắng khủng khiếp trên sa mạc, và vì hàng tháng không có nước mưa tắm rửa, nên họ phải lấy bùn nhão trét vô người, riêng nữ giới thường làm đẹp bằng đất đỏ bôi lên da – tóc, đặc biệt bọc tóc rất kỹ từng lọn mà nhờ trong đất có dược tính chống khuẩn, tia UV nên cả năm không cần gội. Họ cũng chỉ tắm một vài lần trong đời, thường là trước khi lấy chồng, song có thể gội đầu vài bận bằng tro và giữ kiểu tóc riêng tới khi chết. Người Mursi tại Ethiopia đến tuổi cập kê con gái phải căng môi, còn con trai thì đi nhảy bò. Vào lúc 15 tuổi, các thiếu nữ sẽ găm một cái đĩa gốm vào môi dưới, và thông thường ở hai dáy tai cũng đeo một số vật lớn. Trước khi lấy chồng, cô gái sẽ làm lễ căng môi, mới đầu xuyên một cái đĩa to, đường kính khoảng bốn centimét và mỗi tuần lại thay mới đến khi nó to 20 centimét. Nhiều sử liệu cho rằng, họ đã làm vậy để trông xấu đi, không bị bán làm nô lệ. Nam nhi Mursi cũng có cách chứng tỏ mình đã trưởng thành, gan dạ bằng việc chạy nhảy bốn lần qua lưng của một đàn bò mà không bị ngã. Cũng dùng đất sét dung dưỡng, trang điểm cầu kỳ ấn tượng, lại nhảy được rất cao, không thể không kể tới người Maasai, một trong những bộ lạc lâu đời, độc đâo nhất Kenya, xin tra cứu tiếp tại đây.
Ngày quốc tế người bản xứ
Nhiều người thường sợ xăm mình, song người Maori ở New Zealand cả trai lẫn gái đều xăm chi chít. Với quan niệm phải khắc ghi tổ tiên, sinh hoạt cùng các cảnh đẹp đất nước, ai cũng xăm người, thậm chí trên mặt; có người xăm đến nỗi không còn chỗ để điền nữa, và do có nhiều đảo, thị tộc nên mỗi nơi xăm một kiểu chỉ xuất xứ. Khi gặp gỡ, thay vì bắt tay, họ sẽ cọ mũi vào nhau để chào hỏi và lè lưỡi ra nhằm chối từ, đe dọa khi không muốn bắt chuyện đối phương. Trong các dân tộc châu Á, người Kayan của Myamar lại coi vẻ đẹp nằm ở cái cổ dài, thon thả, càng cao càng chứng tỏ duyên dáng nên từ năm tuổi, các bé gái đã đeo vòng cổ và tăng dần số lượng vòng đồng cho tới 30 cái lúc đôi mươi và vì cứng rắn được tin sẽ giúp phái yếu không bị hổ vồ trong khi làm đồng.
Ngày quốc tế người bản xứ
Do sống trong môi trường thung lũng đầy hoa nên suốt ngày phụ nữ Brokpa ở Ấn Độ đều đội hoa và đeo những sợi dây bạc dài thòng quanh mái tóc để vừa chống gió vừa tạo âm thanh vui tai. Không chỉ phụ nữ mới cài hoa, nam giới Brokpa cũng vậy! Tương tự, nam giới Qahtan vùng Asir (Arab Saudi) cũng luôn làm đỏm bằng mũ hoa, kẹp hoa ở đầu và áo. Có bao nhiêu thứ hoa trồng hay mua được, họ đều đưa trên đầu, ngoài giúp trẻ trung, hấp dẫn còn phòng nhức đầu. Nói tới đầu tóc, phải kể tới phụ nữ Yao Quảng Tây (Trung Quốc) vì họ là người rất thích nuôi tóc và luôn để tóc dài, cả đời không cắt, khi chưa lấy chồng thì thả tóc buông xuôi song đã thành hôn thì búi lại làm cục trên đầu. 18 tám tuổi, thiếu nữ Yao bắt đầu khoe tóc, ai có mái tóc dài đen nhánh sẽ được nhiều chàng trai để ý. Chiều dài của nó có thể đạt tới hàng mét. Cũng tóc dài, song ưa tóc giả hơn là nam giới Huli trên cao nguyên Papua New Guinea. Từ nhỏ, các em trai đã đi học cắt tóc và dùng rất nhiều que quẽ, lông chim, hoa lá để tạo nên các bộ tóc giả ấn tượng. Do còn là chiến binh- thợ săn, mỗi nam giới Huli còn bôi mặt, đeo xương xẩu lủng lẳng và cầm rìu gắn đầy răng thú, móng vuốt bặm trợn…
