Bayanihan, truyền thống dời nhà thú vị của Philipin. Một số các loại nhà truyền thống Philipin
Với hơn bảy nghìn hòn đảo, thiên nhiên đã ưu đãi cho Philipin, một quốc gia Đông Nam Á, có một sự đa dạng văn hóa bất ngờ, gồm rất nhiều phong tục- tập quán lâu đời, nêu cao nét đẹp dân tộc và tinh thần đoàn kết của cộng đồng. Phong tục nào ở đây cũng vui, dí dỏm và đặc biệt là tục bốc, dời cả một ngôi nhà đi nơi khác mà không làm mảy may hư hỏng một thứ gì của nó. Khác với việc dỡ từng cái vách, cửa sổ, rầm xà, mái hiên như ở nơi khác, tại đây người ta chuyển nguyên một ngôi nhà, thậm chí đồ đạc bên trong, không thay đổi; và mọi sự bắt đầu từ việc xuyên những cái đòn vào dưới nền nhà, rồi mọi người ghé vai vào gánh nó đi như rước kiệu.
Bayanihan, truyền thống dời nhà thú vị của Philipin
Tại sao lại có điều này?- Vì nhà cổ truyền của Philipin (Bahay Kubo), nhất là tại vùng nông thôn- miền núi rất nhẹ nhàng, đơn giản, thường chỉ làm bằng tre gỗ, lá cọ, có từ một tới hai tầng thấp như nhà sàn. Và với tinh thần tương thân tương ái, láng giềng sẵn sàng xúm vô để giúp cho một gia đình chuyển nhà, nặng mấy họ cũng hò nhau bốc vác và đưa nó tới địa điểm mới bằng bất cứ giá nào, nhiều khi lên tới vài kilômét, vượt rừng hay suối. Truyền thống ấy được gọi là Bayanihan là một tập tục cũng là một nghĩa cử cao đẹp của người Philipin.
Bayanihan, truyền thống dời nhà thú vị của Philipin. Quá trình di chuyển nhà có sự chung tay đông vui của rất nhiều bà con lối xóm
Do ở một đất nước hay bị bão lụt, động đất, núi lửa nên người dân luôn giúp nhau trong mọi công việc đồng áng cũng như nhiều sinh hoạt hàng ngày, để ứng phó kịp thời trước thiên tai, dịch họa. Trong việc xây nhà, khi một người đến ở hay có ý định dựng một căn chòi là cả làng sẽ tới để giúp đỡ, người cho gỗ, tre nứa, người cho rơm rạ hay lá cọ để lợp mái, rồi thậm chí chính họ cũng leo lên để lợp rạ luôn. Và nhằm không phải dựng lại nhà nữa, nhất là trong các trường hợp khẩn cấp như nước lũ tràn về, người dân cũng không quản ngại bốc cả ngôi nhà đó lên cao.
Tìm hiểu thêm Độc đáo nhà cổ truyền Nhật Bản
Tòa nhà gạch lớn nhất thế giới
Bề thế, xinh đẹp kiểu nhà Pháp
Chỉ cần từ 15 tới 20 thanh niên lực lưỡng là có thể đưa một ngôi nhà vượt núi. Ở những nơi không có trai trẻ thì phụ nữ, trẻ em, người già cũng tham gia bốc nhà. Ở Bayanihan, thường sẽ có một người đi trước dọn đường, những ai không giúp cho gia chủ khuân vác thì cũng đi đằng sau cổ động và theo dõi an ninh vì thế một ngôi nhà được dọn đi hay chuyển tới là có sự tham gia của cả làng hay ít nhất là một tập thể. Nhờ tiếng nói, tiếng cười xôn xao, vui vẻ dù con đường xa tới mấy cũng luôn ngắn lại và được lấp đầy bởi niềm vui, phấn khởi, và thường một lần chuyển nhà như vậy chỉ kéo dài từ 30 phút tới một, hai tiếng. Trong khi ở một đầu chồng con, bạn bè, hàng xóm đang lịch kịch chuyển nhà, thì ở đầu kia nơi đặt nhà mới, những người phụ nữ trong gia đình cũng lao xao sửa soạn một bữa cơm thật ngon để cảm ơn, khoản đãi mọi người, tăng thêm tình cảm xóm giềng.
Bayanihan, truyền thống dời nhà thú vị của Philipin
Theo tiếng phổ thông và của miền Trung Philipin Tagalog, chữ bayan có ý nghĩa là làng bản, đất nước còn chữ han là một việc thiện chí, nghĩa cử trong cộng đồng. Do đó, Bayanihan không chỉ được áp dụng trong việc dựng nhà, chuyển nhà có sự chung tay của tập thể mà còn thấy trong nhiều công chuyện thiện nguyện, cứu trợ mà thể hiện rất rõ qua các đợt thiên tai, đói kém hay dịch bệnh thì luôn có người tới từng nhà để thăm hỏi, giúp đỡ người dân.
Bayanihan vì thế là một việc tự nguyện, xung phong của một số người muốn trợ giúp người khác, và trong việc chuyển nhà là để san sẻ những vui buồn, mất mát vừa qua đối với một gia đình và giảm bớt gánh nặng công trình giúp làm mọi thứ dễ dàng hơn. Tuy gia chủ có làm cơm cảm tạ mọi người, nhưng không phải ai cũng ăn vì có động cơ trong sáng, không vì phần thưởng nào cả. Mục đích là để tăng khối đại đoàn kết, thống nhất trong làng xóm, đồng thời giữ gìn của cải, di sản cùng nhiều truyền thống tốt đẹp lưu danh từ cha ông.
Từ việc chuyển nhà, hằng năm dân gian các vùng cũng tổ chức lễ hội Bayanihan, để thi xem ai (đội nào, làng nào) bốc nhà đi nhanh nhất, nguyên lành hơn, nhân đó qua các nơi quyên tiền giúp đỡ người nghèo xây nhà, nhất là người nghèo ở vùng sâu- vùng xa và nạn nhân của các trận lũ lụt, lở đất, dung nham… Lễ hội này có thể kéo dài cả tuần với nhiều cuộc đua bốc nhà chạy đường trường từ một tới dăm kilômét.