Hiếm có những ngôi nhà băng tuyết
Trong khi ở một số nước, nhiệt độ mùa đông chưa bao giờ giảm xuống tới 0 độ C, thì ở nhiều nơi, những ngày này, tuyết lại rơi trắng xóa và những dòng nước của sông hồ hay biển cả xung quanh đều có thể đã đóng thành băng và người ta đã sớm biết dùng những chất liệu ấy nhằm tạo nên những ngôi nhà băng tuyết thú vị. Mục đích của chúng không phải là để lấy cái mát rượi, xua đi cái oi nóng, mà là để chống lại chính sự giá rét tại đây khi mùa đông quá khắc nghiệt, nhiệt độ thường chỉ khoảng – 5 tới -30 độ C. Những nước có mùa đông lạnh lẽo như vậy, gồm có Nga, Canada, Greenland, Mông Cổ, Na Uy, các quốc gia ở vùng Bắc Cực, Nam Cực, các khu vực như Alaska của Mỹ, Bắc Âu, các vùng núi của Tajikistan, Ấn Độ… Ngoài ra, nhiều người cũng xây dựng nhà băng tuyết để thờ cúng, làm du lịch, tạo nên một vẻ đẹp độc đáo.
Nói tới nhà băng tuyết, phải nói tới hai loại nhà truyền thống, tiêu biểu là Lều Kamakura của Nhật Bản và Lều Igloo của các quốc gia Bắc Cực. Mặc dù nằm ở vĩ độ khá xa về phía nam, Nhật Bản vẫn có tuyết rơi nhiều nhất thế giới, trong đó miền bắc và tây bắc nước này có mật độ rơi dày nhất, đặc biệt là vùng núi có thể đạt tới 1.524 centimét/năm, khiến dân gian gọi những nơi đó là Yukiguni- tuyết quốc. Từ lâu, người Nhật đã có những ngôi nhà theo phong cách Gassho với bộ mái cực dốc, thẳng tuột, được thiết kế để ngăn tuyết tích tụ và làm hỏng kết cấu bằng cách cho nó dễ dàng trượt xuống. Và với những đống tuyết to tướng ở trước mặt, lưu cữu từ tháng Chạp tới tháng Hai mới tan chảy, họ đã nghĩ ra một ngôi nhà mới, cũng là một thần điện ngoài trời thờ phụng, mà ban đầu là thần nước Suijin, vị thần gắn liền với nguồn nước dồi dào và mùa màng bội thu. Về hình dạng, Lều Kamakura giống như một quả núi thu nhỏ có đỉnh tròn, trắng muốt song rỗng ruột và là tượng trưng cho mùa đông đầy tuyết.
Hiếm có những ngôi nhà băng tuyết
Bên trong lều Kamakura thường có một ban thờ, dâng tế phẩm và chỗ ở đủ cho một gia đình nhỏ ngồi quây quần cùng thưởng thức những món ăn cay ấm và ngắm cảnh. Không chỉ có một nhà, mà cả làng cùng làm Lều Kamakura, thành thử khắp nơi là những căn lều, những ngôi nhà băng tuyết sau trở thành Yuki-mura- tuyết trang, một phần của lễ hội mùa đông, như lễ hội Yokote no Yuki Matsuri, nơi những nhà tuyết được thắp nến lung linh. Chúng thường cao 2, 3 mét, cá biệt 10 mét, dày từ 2 đến 4 mét và cứ thế chạy dài hàng trăm nóc dọc theo bờ sông Yokote, làm nên một khung cảnh lãng mạn.
Hiếm có những ngôi nhà băng tuyết
Miền bắc Canada và vùng Great North là những nơi đầu tiên có Lều Igloo. Chúng cũng giống Lều Kamakura ở chỗ có mái vòm song không phải được đắp hay khoét từ tuyết, mà tuyết đóng thành băng sẽ được cưa cắt từng miếng, xếp lại, rồi quây cổng cho nhiệt độ trong lều không thoát ra ngoài. Do ở Bắc Cực, băng tuyết rất cứng nên Lều Igloo cực chắc chắn và cao từ 3 đến 7 mét, chứa vài chục người. Nhiệt độ ngoài trời có thể xuống tới -45 độ C, song trong lều khi đã quây kín, chỉ còn khoảng -7 độ C, phần lớn là nhờ cấu trúc của băng đã giữ không khí lại, tạo chất cách nhiệt, giúp bên trong ấm hơn và phần nữa là do thân nhiệt của người tỏa ra, làm lều ấm. Dù to hay nhỏ, một lều tuyết của thổ dân Eskimo- Inuit sẽ chỉ cần xây một tiếng là xong, nhưng nếu vào tay người thường sẽ mất mấy ngày. Lấy cảm hứng từ Lều Igloo, có không ít nơi ở Bắc Cực, nhất là vùng Lapland đã cho dựng những ngôi nhà băng tuyết thật lớn nhằm thu hút du khách. Chúng hiện giờ đều là các khách sạn, pháo đài hay thánh đường nổi tiếng, trong đó phải kể tới những địa điểm sau:
Hiếm có những ngôi nhà băng tuyết
Khách sạn băng Jukkasjarvi- Thụy Điển (Bắc Âu), ra đời từ năm 1989, tái thiết hàng năm và được xây dựng từ dòng nước đóng băng của sông Torne địa phương. Nằm tại làng Jukkasjarvi, cách thị trấn Kiruna, một thành phố cực bắc của vùng Lapland Thụy Điển 17 kilômét, toàn bộ khách sạn này được ghép nối từ hàng chục nghìn tấn băng tuyết lấy từ sông và được giữ trong khoảng -5 độ C cho tới hết mùa du lịch. Bắt đầu vào giữa tháng 11, khi nhiệt độ thấp nhất, tòa nhà băng tuyết sẽ được thi công. Máy móc đổ về bên sông để đục kéo khoảng 10 nghìn tấn băng, cũng nạo vét 30 nghìn tấn tuyết phục vụ việc xây tường và đẽo gọt nghệ thuật. Người ta dùng những cái khuôn khổng lồ để tạo hình, rồi phun tuyết lên làm thành những mê cung, tiếp đến xây tường băng, với mỗi khối băng nặng 2, 3 tấn. “Vữa” để trát, đính chỉ là nước, song có độ kết dính cực cao. không tạo ra một kẽ hở nào. Vừa làm, ban quản lý vừa mở cửa đón khách, mỗi tuần phục vụ một khu vực và cho khách lưu trú đến đầu tháng Giêng. Là một trong những khách sạn băng tuyết đầu tiên của thế giới, được xây dựng nhiều lần, đến nay nó vẫn là một khách sạn băng tuyết lớn nhất đương đại, rộng tới 6.000 mét vuông. Chưa hết cũng có nhiều phòng ban được trang trí phù điêu, tượng băng đẹp mắt do được sáng tác bởi 50 nghệ sĩ tài ba thuộc 17 nước. Ví dụ trong 55 phòng ở đây, khắp nơi đều được tô điểm bởi 700 triệu quả cầu tuyết hay ở sảnh chính đèn chùm được làm từ một nghìn hạt pha lê băng thủ công. Khi mùa xuân đến, mọi thứ sẽ biến mất, tuy chỉ tồn tại từ tháng Chạp tới tháng Tư, nó vẫn được công nhận là một trong bảy kỳ quan của Thụy Điển.
Hiếm có những ngôi nhà băng tuyết
Xuất hiện lần đầu vào năm 1996, Pháo đài Kemin Lumilinna- Phần Lan mỗi năm đều đồ sộ hơn khi được tái tạo do có cả một khách sạn, một nhà hàng, một tu viện cùng nhiều cấu trúc khác. Tọa lạc ở hải cảng Kemi, cạnh vịnh Bothnia, một nhánh của biển Baltic cũng là nơi đầu tiên của biển châu Âu đóng băng và tan chảy sau cùng, nên công trình này đã dùng ngay nước biển và ống tuyết để thay cho tuyết thường. Kết quả là pháo đài cũng tồn tại được bốn tháng kể từ tháng Chạp. Cứ đến cuối tháng 11, dân gian sẽ tụ tập để dựng nên một pháo đài mới theo chủ đề. Vì đề tài khác nhau, nên hình dạng và trang trí của nó từng năm cũng thay đổi theo, song đại thể đều có những ngọn tháp cao tới 20 mét, tường thành dài hơn 1 kilômét, bao quanh nhiều nhà băng tuyết với tổng diện tích 20 nghìn mét vuông. Tới Kemin, du khách sẽ được ở trong một khách sạn có những chiếc giường đôi lạnh giá, trong như pha lê, ăn uống ở những chiếc ly, bàn ghế cũng từ băng và rải lông nai sừng tấm cho ấm. Những ai muốn cưới hỏi hay chụp ảnh honeymoon nên lán lại nhà nguyện 100 chỗ ngồi, chứng kiến những đôi uyên ương đến làm lễ hợp hôn.
Hiếm có những ngôi nhà băng tuyết
Mang tên hồ băng- Balea Lac, Thánh đường Balea- Romania là một nhà thờ hiếm hoi, độc nhất trên thế giới. Phần lớn những nhà thờ ở châu Âu đều tồn tại hàng trăm năm, song nhà thờ trên dãy Carpathian, một dãy núi lớn nhất nước này cứ mùa hè lại biến mất và mùa đông tái mọc sừng sững tại độ cao hơn 2.000 mét. Xuất phát từ ý muốn mọi người chú ý đến một vùng hẻo lánh, song tuyệt đẹp nhất khu vực, cũng là một nơi lý tưởng để tổ chức các sự kiện đặc biệt trên cao, công trình đã được xây song không mô phỏng những chánh tòa vĩ đại, như Sagrada Familia mà chọn một kiểu nhà thờ nhỏ vùng Transylvania để thể hiện vẻ đẹp tinh túy. Sau khi lấy băng và nước hồ Balea, cách Bucharest 300 kilômét về phía tây bắc, các linh mục sẽ làm phép xây dựng. Những tảng băng sẽ được cắt bằng cưa xích và gắn kết với nhau bằng nước và tuyết nhằm tạo ra một thánh đường tinh bạch. Sở dĩ công trình được làm bằng nước vì theo linh mục, chúng ta giờ đây đang chìm trong nước, xung quanh là nước. Hãy để đây là nơi chúng ta cầu nguyện và nơi mọi người đến trong niềm vui. Tuy rằng chỉ cao 6 mét, dài 14 mét, rộng 7 mét, song thánh đường nhà băng tuyết có rất nhiều tác phẩm điêu khắc trên băng như Bữa tiệc Ly, Đức Mẹ Maria và Chúa Hài Đồng… và hàng năm cứ mùa đông lại được làm phép, tái thiết cũng như thực hiện hàng trăm lễ rửa tội và thành hôn. Nằm cao chót vót bên sườn núi, để du khách đến được với nhà thờ, dọc đường có rất nhiều bậc cầu thang băng tuyết, cho cảm tưởng như những nấc thang trắng ngần dẫn tới thiên đường, thế nhưng trước khi lên đây, cần phải đi cáp treo từ dưới chân núi và thác nước Balea Cascada.
Hiếm có những ngôi nhà băng tuyết
Được ưu đãi bởi rất nhiều phong cảnh xanh tươi đôi bờ sông Alta, Khách sạn Igloo Sorrisniva– Na Uy còn là khách sạn băng ở tận cùng cực bắc của trái đất và có thiết kế vô cùng hấp dẫn với hình chữ T, trải dài trên 2.500 mét vuông, gồm một khách sạn 27 phòng ngủ, 5 phòng suite phản ánh chủ đề của năm, một quầy rượu, một nhà nguyện và nhiều khu vui chơi trượt tuyết. Để xây dựng nhà băng tuyết ấy, tuy nhiên chỉ cần 250 tấn băng lấy từ sông Alta, 7.000 mét khối tuyết từ một khu vực cách đó vài phút. Do dùng nước tinh khiết của vùng Scandinavia, tường, mái nhà và nhiều pho tượng nơi này rất tươi sáng. Mặc dù vậy, giường ghế của nó đều được phủ da tuần lộc cho ấm. Khách sạn còn là điểm khởi đầu của nhiều trải nghiệm hoang dã ưa thích tại Na Uy, như săn cực quang, đi xe trượt tuyết, xe chó kéo và tham gia xây nhà tuyết bởi người Sami…
Hiếm có những ngôi nhà băng tuyết
Cũng là một đại khách sạn, Hôtel de Glace- Canada là khách sạn băng lâu đời nhất Bắc Mỹ, đồng thời là khách sạn được di chuyển nhiều lần nhất từ vị trí sơ khai đến địa điểm ngày nay- Saint-Gabriel-de-Valcartier, Quebec. Lần đầu tiên khi mới mở cửa vào năm 2001, nó có 11 giường, song tới giờ là 51 giường, tất thảy đều là giường đôi băng tuyết, trải nệm êm ái. Phải cần 50 ngày với 50 công nhân lành nghề mới dựng xong hôtel này vì nó dùng một chất liệu riêng tự chế và được xử lý đặc biệt để điều chỉnh độ ẩm. Đại thể, khách sạn có nhiều mái vòm, với vòm cao nhất, cao tới 6 mét, tường dày 1,2 đến 2,4 mét và thon dần lên trên, tại chóp dày 0,75 mét. Tổng cộng tòa nhà băng tuyết cần 35 nghìn tấn tuyết, 500 tấn băng và một hệ thống khung sắt cố định, sau khi băng tuyết đã đông cứng mới tháo ra. Hỗ trợ cho nẹp là một mạng lưới dây cáp dài chừng 12 kilômét. Trong khách sạn 44 phòng, có một quán bar rất đẹp, treo gần 50 nghìn chiếc ly bằng băng trong suốt
Tìm hiểu thêm Eskimo, dân tộc sống trên băng
Hiếm có những ngôi nhà băng tuyết
Lâu đài băng St. Petersburgh- Nga là tiền thân của khá nhiều lâu đài băng hiện nay ở Âu- Mỹ. Vào mùa đông năm 1739-40, sau khi chiến thắng quân Thổ ở nhiều mặt trận, nữ hoàng Anna Ivanovna đã cho dựng một lâu đài băng tại kinh đô St. Petersburgh và là lâu đài băng tiền phong của châu lục bấy giờ. Do người Nga vốn có truyền thống làm tượng đài, nhà cửa nhỏ giải trí cũng như một số pháo đài băng để huấn luyện binh lính trên sông Neva, nên lần này lâu đài được thiết kế thật to lớn, cao đến 10 mét, rộng 24 mét, sâu 7 mét và được dựng từ những khối đá siêu khổng gắn bằng nước. Trong ngôi nhà băng tuyết này, gần như mọi thứ đều bằng băng, bao gồm một chiếc giường có niệm băng, gối băng, xung quanh trang trí tượng, đặc biệt là hai tượng tiểu thiên thần Cupid, còn bên ngoài là tượng voi to như thật cùng nhiều khẩu thần công. Đến năm 1888, người ta bắt đầu làm lại lâu đài này tại thủy cung Pleasant Garden St. Petersburgh và tới nay thỉnh thoảng các bản sao khác nhau vẫn được tái hiện ở quảng trường lâu đài. Kể từ đó, cũng có nhiều lâu đài băng xuất hiện mọi nơi, như tại Zermatt- Thụy Sĩ, Montreal- Canada, Minnesota- Mỹ…
Hiếm có những ngôi nhà băng tuyết
Ở các festival băng quốc tế, như lễ hội điêu khắc băng Cáp Nhĩ Tân- Hắc Long Giang, Trung Quốc, mọi người cũng sẽ gặp nhiều tác phẩm điêu khắc về các công trình nhà cửa, như hoàng cung Thái Lan, lăng mộ Taj Mahal, sân vận động Lusail, nhà chọc trời Burj Khalifa, thánh đường Helsinki, tòa nhà Đế chế… cùng vô số những sáng tạo tự do song ấn tượng như Tòa tháp Flamenco chẳng hạn, một công trình cao 31 mét ra đời vào năm 2017. Để chứng minh tuyết và băng là vật liệu tuyệt vời như thế nào, một nhóm sinh viên và giáo sư Hà Lan- Trung Quốc đã xây dựng băng tháp này, cao nhất từ xưa đến nay và từ băng gia cố sợi, trong đó băng được trộn với cellulose nhằm tăng độ bền cho dù chỉ dày chừng 3 centimét. Tòa nhà băng tuyết do đó có lớp vỏ rất mỏng song rắn chắc và còn tung xòe như một chiếc váy khiêu vũ. Với hình trụ thuôn dài, ở dưới trổ sáu cổng, công trình mang tên là tháp Flamenco vì dựa trên những tòa tháp truyền thống của Trung Hoa kết hợp với váy Flamenco Tây Ban Nha và đem tới liên tưởng về một điệu múa rộn rã. Để vào trong tháp, du khách có thể qua tận sáu lối vào, cũng tương ứng với sáu cầu thang uốn lượn, được chiếu sáng bởi muôn ánh đèn màu
Những ngôi nhà băng tuyết trên vào mùa hè sẽ tan và cũng có thể được chuyển sang những nơi ở mới tùy ý như một ngôi nhà chất liệu tự nhiên và di động. Trên thế giới cũng có nhiều nhà cửa được làm từ những vật liệu sẵn có như vậy, thậm chí cũng di chuyển được, đơn cử là nhà tre nứa của Đông Nam Á, trong đó có Philipin, xin quý vị và các bạn tìm hiểu thêm tại Bayanihan, truyền thống dời nhà thú vị của Philipin.