Xe điện xưa ở châu Á
Châu Á hiện nay là châu lục đông dân nhất thế giới với mật độ giao thông đi lại đông nghịt. Mỗi ngày, người ta đã từng phải di chuyển bằng rất nhiều phương tiện công cộng- xe cộ, trong đó có một số loại xe điện (tàu điện) nhỏ nhắn kêu leng keng, chầm chậm qua các phố và có bục thấp để mọi người dễ lên xuống. Xe chạy bằng điện nên không gây ô nhiễm, lại có âm thanh vui tai song vì nhiều lý do mà số lượng đã ngày càng giảm, thay vào đó là xe máy, xe buýt, ô tô và nhiều phương tiện khác.
Xe điện do ngựa kéo đã xuất hiện lần đầu tiên ở châu Á, tại Baghdad Irag vào năm 1871 và Bombay Ấn Độ năm 1874. Xe chạy điện sau đó cũng sớm có mặt ở châu Á trong một đợt thử nghiệm tại bến tàu ở Singapore năm 1891. Năm 1893, Băng Cốc Thái Lan đã trở thành thành phố đầu tiên của châu lục có xe chạy điện liên tục. Xe chạy điện đã tới Madras Ấn Độ năm 1894; Colombo Sri Lanka năm 1898; Jakarta Indonesia, Bắc Kinh Trung Quốc, Seoul Hàn Quốc năm 1899; Hà Nội Đông Dương năm 1901; Hồng Công, Mandalay Burma, Manila Philipin năm 1904; Singapore năm 1905; Penang Malaysia năm 1906; Damascus Syria năm 1907; Beirut Lebanon năm 1908; Constantinople Thổ Nhĩ Kỳ năm 1913; Bình Nhưỡng Triều Tiên, Surabaja Indonesia, Sài Gòn năm 1923; Thẩm Dương Mãn Châu năm 1926; Cáp Nhĩ Tân Mãn Châu năm 1927; Izmir Thổ Nhĩ Kỳ năm 1928 và Aleppo Syria năm 1929.
.
Xe điện xưa ở châu Á
Băng Cốc là thủ đô của Thái Lan từ năm 1782. Thành phố này đã có xe điện do ngựa kéo vào ngày 22 tháng 9 năm 1887, và xe chạy điện thuộc công ty xe điện Băng Cốc vào ngày 1 tháng giêng năm 1893. Đến tháng chín năm 1901, lại có thêm một tuyến xe điện thuộc nghiệp đoàn điện Băng Cốc và tháng 10 năm 1905 là một tuyến của công ty xe điện Thái Lan. Ngày 5 tháng 5 năm 1927, ba công ty đã sáp nhập thành tổng công ty với tám tuyến, 48,7 kilômét ray, 206 xe, tuy nhiên đã ngừng hoạt động từ ngày 1 tháng 10 năm 1968.
.
Xe điện xưa ở châu Á
Madras là thành phố cảng chính phía đông nam Ấn Độ. Thành phố được Công ty Đông Ấn Anh thành lập năm 1639, đặt tên là cảng St. George với nhiều đại lộ tỏa đi muôn hướng. Ngày 7 tháng 5 năm 1894, người dân Madras đã được chứng kiến một hệ thống xe chạy điện, cũng là hệ thống xe chạy điện đầu tiên của nước này. Đến năm 1921 đã có 24 kilômét ray, 97 xe song đã đóng cửa từ ngày 12 tháng 4 năm 1953.
Sau Bombay, Calcutta thủ phủ của bang Tây Bengal cũng có xe điện. Thành phố nằm phía đông bắc Ấn Độ bên sông Hooghly và là một cảng bận rộn nhất thế giới. Từ năm 1773 đến năm 1912, Calcutta đã là thủ đô của Ấn Độ thuộc Anh, năm 1690, trở thành trung tâm thương mại, và năm 1756 là thành phố của Tây Bengal. Sau một đợt chạy thử năm 1973, xe điện ngựa kéo đã hoạt động ở đây từ tháng giêng năm 1881, kế đó là xe điện hơi nước năm 1882 và xe chạy điện từ ngày 27 tháng ba năm 1902. Năm 1921 đã có 56 kilômét ray, 512 xe và đến nay các xe điện vẫn còn chạy trên phố.
Colombo là thủ đô của Sri Lanka. Thành phố đã từng bị người Bồ Đào Nha, người Hà Lan và người Anh xâm chiếm năm 1517, năm 1658 và năm 1769. Tháng 9 năm 1898, tại đây đã xuất hiện xe điện. Đến năm 1940 đã có 12 kilômét ray, 52 xe và hoạt động cho tới năm 1960.
Jakarta cũng là thủ đô của Indonesia. Thành phố được công ty Đông Ấn Hà Lan thành lập năm 1619 và năm 1869 đã có xe điện ngựa kéo, năm 1881 xe điện chạy hơi nước và ngày 10 tháng 4 năm 1899 xe chạy điện song đã ngừng chạy năm 1962.
Bắc Kinh là thủ đô Trung Quốc. Ngày 24 tháng 6 năm 1899, người ta đã lập nên tuyến xe điện đầu tiên ở đây dài ba kilômét với tám chiếc xe nối ga đường sắt Ma-chia-pu bên ngoài Cấm Thành với Nam môn, và đã ngừng hoạt động trong cuộc nổi loạn Nghĩa Hòa Đoàn. Bắc Kinh có hệ thống xe điện thành phố từ ngày 17 tháng 12 năm 1924. Năm 1930 đã có 40 kilômét ray và 94 xe. Chuyến xe cuối cùng là ngày 6 tháng 5 năm 1966.
Trường Xuân là một trung tâm chế xuất và đường sắt bên rìa châu thổ sông Tùng Hoa đông bắc Trung Quốc. Năm 1940, người ta dự định xây dựng một hệ thống xe điện ngầm song năm 1940 lại cho ra xe điện. Đến năm 1950 đã có 28 kilômét ray, 98 xe phục vụ khu vực công nghiệp phía tây. Hôm nay, vẫn thấy xe điện trên đường phố Trường Xuân.
Hồng Công là một thành phố đặc biệt nằm ở đông nam Trung Quốc bên cửa sông Châu Giang, và là trung tâm quan trọng của thế giới ở Viễn Đông. Xe điện ra đời ở đây ngày 30 tháng 7 năm 1904 và vẫn chạy đến nay.
Seoul là thủ đô Hàn Quốc. Xe điện đã xuất hiện ở đây từ ngày 1 tháng 5 năm 1899, trước khi có tuyến đường sắt đầu tiên của cả nước từ Seoul tới Incheon. Năm 1964 đã có 16 tuyến xe điện, dài 76 kilômét, 223 xe và kết thúc vào ngày 29 tháng 11 năm 1968. Bên cạnh xe điện, Seoul cũng có xe điện ngầm, nổi bật với hai tuyến nối khu vực bán nông thôn phía đông và đông nam Seoul với các vùng ngoại ô của công ty xe điện Kyongsong dài 14,4 kilômét, và tuyến từ cổng phía đông Seoul đối diện với công ty xe điện tới Duksom và Kwangnaro ra đời từ năm 1933.
Bình Nhưỡng là thủ đô Bắc Triều Tiên, một thành phố chế xuất và công nghiệp lớn bên bờ sông Taedong. Ngày 20 tháng 5 năm 1923 ra đời xe điện. Đến năm 1933 đã có 11 kilômét ray và 14 xe. Hệ thống xe điện đã đóng cửa trong cuộc chiến tranh 1950 – 1953 và lại mở lại ngày 15 tháng 4 năm 1991.
.
Xe điện xưa ở châu Á
Hà Nội, thủ đô của Việt Nam là thành phố đầu tiên ở Bán đảo Đông Dương có xe điện. Hà Nội đã có xe điện từ ngày 10 tháng 11 năm 1901, hình thành năm tuyến với chiều dài 29 kilômét bao gồm cả nhánh nội thành – Hà Đông, với 51 xe. Năm 1990 thì ngừng hoạt động.
Sài Gòn, tên gọi cũ của thành phố Hồ Chí Minh, đã từng là thủ phủ, trung tâm thương mại và cảng biển lớn nhất của miền nam Việt Nam. Ngày 27 tháng 12 năm 1881, có xe điện chạy hơi nước và ngày 4 tháng 8 năm 1923 là xe chạy điện. Đã từng có 72 kilômét ray, hai tuyến liên tỉnh nối với Hóc Môn và Thủ Dầu Một, đến năm 1953 đã ngừng hoạt động.
Constantinople là thành phố, cảng và cố đô của Thổ Nhĩ Kỳ. Thành phố nằm ở cả hai bờ của eo biển Bosporus của châu Âu và châu Á. Xe điện đã ra đời ngày 3 tháng 9 năm 1869 chạy trên cả hai bờ Bosphorus. Hệ thống xe điện phía châu Âu đã ra đời ngày 16 tháng 8 năm 1913 và nghỉ vào ngày 12 tháng 8 năm 1961, và phía châu Á từ năm 1928 đến ngày 11 tháng 11 năm 1966. Đã ra đời ở Istanbul vào năm 1990, địa phương đã lập nên một tuyến xe điện di sản để bảo tồn các xe.
Nhắc tới châu Á, nhất là các nước Đông Nam Á, thấy rằng có rất nhiều di sản, truyền thống lâu đời vẫn đang được bảo tồn, một trong đó là Truyền thống dời nhà thú vị của Philipin, xin quý vị và các dọc tìm hiểu thêm tại đây.