Điệu nghệ giao mỳ soba bằng xe đạp ở Nhật Bản
Trong suốt thời Edo cho tới giữa thế kỷ 20, ở thủ đô Nhật Bản, đường phố rất đông đúc. Do ai nấy đều đi bộ nên những người giao hàng- demae phải rất khéo léo, mới có thể xuyên qua nổi đám đông nhằm chuyển nhanh đồ tới đúng giờ. Vì người Nhật rất thích tác phong nhanh nhẹn và được việc. Trong các mặt hàng, thức ăn, nhất là mỳ soba, một thứ khoải khẩu của xứ sở Mặt trời mọc, luôn được gọi nhiều nhất. Một lúc thực khách có thể đặt tới mấy chục đơn nên vì chưa có xe máy, thậm chí xe đạp, những demae phải gánh một đống các giỏ mang khay mỳ và khi có xe đạp thì một tay đỡ chồng khay này, chất từ 20 tới 30 hộp, tay kia cầm ghi đông kết hợp phanh xe để luồn lách, len lỏi phố xá.
Điệu nghệ giao mỳ soba bằng xe đạp ở Nhật Bản
Tốc độ của họ cũng vừa thôi. Vì ai nấy đều đã xác định phải giao hàng sớm song đến nơi an toàn, mở hộp mỳ ra hơi nóng vẫn bốc ra ngùn ngụt. Họ trả hàng cũng cực điệu nghệ bởi có thể tâng hứng, tháo dỡ được từng tầng khay, đưa cho khách này, đưa cho khách kia. Phải nhớ rằng họ đang đỡ hàng chục khay mỳ và trên đó thường còn cả dăm bảy chiếc bát, bình lọ, thìa đũa… do đó việc chuyên chở cồng kềnh, cao kều và trả hàng như rút sợi như vậy được xem như xiếc.
Điệu nghệ giao mỳ soba bằng xe đạp ở Nhật Bản
Mỗi ngày, những demae thường đi hàng chục chuyến công phu, song lúc nào cũng vô tư, huýt sáo hoặc phì phèo điếu thuốc và xuất hiện ở bất cứ đâu khách gọi, từ sáng tới chiều. Nhiều nhất là buổi sáng để mọi người ăn xong thì đi làm. Thế nên cùng với nhà hàng, những demae cũng dậy khá sớm, cứ có lệnh thì tỏa ra tứ phía và đạp xe không biết mệt mỏi. Họ bất chấp gió mưa hay là ngày đông tuyết rơi trắng xóa. Vì thế, ngoài món mỳ soba, họ chính là linh hồn của quán xá Nhật Bản.
Điệu nghệ giao mỳ soba bằng xe đạp ở Nhật Bản
Được biết demae vốn không phải là từ dành riêng cho nhân viên chở soba mà là một từ chung chỉ chở nhiều mặt hàng. Demae cũng có nghĩa đen là đi trước, đi nhanh. Đây là một công việc, cũng là một người được các lãnh chúa, địa chủ daimyo sử dụng, sai khiến đi tới những cửa hàng, nhà dân để thông báo lãnh chúa cần mua thứ gì, đặc biệt là những món ăn ngon dân dã mang về. Thế là từ giữa thế kỷ 18 đã có người chở đồ ăn, và vì soba là một món ăn rẻ, lại dễ chế biến, ăn uống và có lợi cho sức khỏe nên những demae hay được chở soba.
Điệu nghệ giao mỳ soba bằng xe đạp ở Nhật Bản
Công việc giao mỳ nói chung của họ khá nguy hiểm, nặng nhọc, không chỉ cần thể lực mà còn cần sự thăng bằng, chính xác, kiên trì, khéo léo và phản xạ tốt nhằm tránh đám đông, va chạm, rơi đổ do chồng mỳ của họ cao lắm có khi gần bằng chiều dài cơ thể, tức khoảng 1,5 mét. Những hộp mỳ nhiều khi cũng không giống nhau, cái to, cái nhỏ, ngắn dài rồi còn kết hợp với bát đĩa, cốc tách, chai lọ nên họ phải xếp sắp làm sao để cân bằng, lúc thì một hàng, lúc thì hai, ba hàng và đều cao vút như một tòa tháp trên vai. Mỗi cửa hàng thường có nhiều demae nên những lúc họ xuất phát và mang khay về trông như những nghệ sĩ acrobat nhào lộn trên phố, ai cũng duyên dáng, thoăn thoắt, có thể nói chuyện-vui cười song không bao giờ xao lãng, mất tập trung.
Điệu nghệ giao mỳ soba bằng xe đạp ở Nhật Bản
Tuy nhiên, đến năm 1961, Cục Cảnh sát đã ra lệnh cấm việc giao hàng kiểu trên nhằm đảo bảo an toàn giao thông trước các loại xe cộ cho cả người đi xe lẫn bộ hành tại các thành phố, mà cũng vì thế doanh thu tại các hàng ăn giảm đi một nửa. Tuy nhiên, vì soba là một mặt hàng vô cùng thiết yếu nên người ta vẫn cần phải giao mỳ và lúc này họ đã nhờ tới những chiếc xe máy Honda Cup có động cơ chạy nhanh gấp nhiều lần xe đạp. Nhờ chở được một bát mỳ đi đường xa hàng chục kilômét từ thủ đô về với vùng quê mà vẫn nóng hổi, Hãng Honda đã nhận được ngay lập tức hơn 4.000 đơn hàng từ các quán xá soba. Thế nhưng, dù hiện nay đã có xe máy, thậm chí xe tải chở mỳ, ở nhiều nơi trong những đoạn đường ngắn vẫn gặp những demae giao mỳ, cho thấy người Nhật rất có khiếu hài hước, tự tin, bản lĩnh và tài năng đặc biệt trong lĩnh vực này, với họ, đây từ lâu đã trở thành nghệ thuật.
Xem thêm Một thoáng xe máy