Ở nhiều nước châu Âu, từ xa xưa đã có tục, cũng là một cách trị liệu hiệu quả, ấy là tắm hơi, dùng hơi nóng bốc lên ở trong phòng được bao kín để thư giãn. Đa số các nước đều xây dựng nhà tắm nhằm phục vụ chuyện này, mà thường diễn ra vào đông. Do có nhiều rừng rậm, cùng truyền thống làm nhà gỗ lâu đời, người Nga luôn có bên ngôi nhà đang ở một căn lều nhỏ cho tắm gội- xông hơi, cả ướt lẫn khô, gọi là Banya, cũng bằng gỗ song thấp hơn và phong kín, thường nằm sau nhà lớn hoặc giữa vườn cây tốt tươi, nhằm tiện lấy nước, đun nước, xả nước và cho cảm giác thân thương, hòa nhập tự nhiên.
Mỗi nhà tắm Banya của Nga đều là một túp lều gỗ nguyên khối, xếp chồng lên nhau và gồm ba buồng: phòng ra vào- predbannik, phòng giặt giũ, tắm gội và phòng xông hơi- parilka. Ở predbannik, thường thấy các móc để treo quần áo, cũng như những hàng ghế dài ngồi đợi, còn tại phòng giặt có vòi nước nóng giúp pha trộn nước dùng, còn ở phòng xông hơi có lò sưởi, thông từ ngoài vào và bồn nước nóng… Tại đó, nhiệt độ lúc nào cũng khá cao, song không quá nguy hiểm, thường là từ 45 đến 60 độ C, và độ ẩm khoảng 90%, tức chỉ cần bước vô người sẽ ướt sũng.
Được biết việc tắm hơi ở Nga đã có trong cộng đồng người Slavs từ thế kỷ thứ năm, xuất phát từ việc khí hậu của Nga mùa đông rất khắc nghiệt- giá rét nên ai cũng phải tắm nước nóng, và ngoài phục vụ nhu yếu, họ còn dùng Banya trong nhiều nghi lễ khác nhau, mà một trong đó là lễ bước vào nhà tắm trước ngày cưới, sau ngày cưới của cả dâu lẫn rể vì nó có lợi cho sức khỏe, việc làm đẹp và phòng the. Nhà tắm Nga và cả sự tắm táp luôn gây được sự thích thú, tò mò của du khách ngoại quốc, dù rằng có lẽ họ cũng ít nhiều từng tắm hơi. Trong đó có một du khách người Đức, tên là Oleary, ông là một học giả đã đi nhiều nơi cũng có tục tắm hơi, song trong tác phẩm năm 1633-39 phải thốt lên rằng, người Nga quá mê tắm hơi, họ có thể chịu được nhiệt độ khủng khiếp, làm da đỏ rực và khi không chịu nổi nữa thì cả trái lẫn gái, già trẻ đều xông ra ngoài cứ thế hớ hênh dội nước lạnh hoặc nếu vào đông thì ngụp trong băng tuyết, lấy tuyết mà kỳ cọ như thể xà phòng, đợi một lúc lại quay vào.
Để giữ được hơi nóng không thất thoát, nhà tắm Banya đều phải rất kín. Người ta thường chọn những cây gỗ thẳng tròn như cây thông để làm nhà. Hàng chục thân cây được đẵn xuống, sau khi róc vỏ, sơ chế thì chồng chất ở bốn góc và dùng mộng móc nối. Mọi kẽ hở sau đó được bít kín bằng đất đá, que quẽ, cỏ tự nhiên, nỉ, len… Giữa nhà còn thường có một lò sưởi bằng đá để đun nước, hâm nóng không khí xung quanh, kết hợp với nước tạo ra làn hơi. Có hai loại Banya phổ biến ở đây là Banya đen- pochornomu và Banya trắng- pobelomu. Ở dạng đầu tiên, do không có ống khói nên khói bếp khi đun lên chỉ có thể thoát ra qua một lỗ trên trần nhà, khiến chỗ ấy và nhiều bức tường lân cận bị đen nhẻm. Đây là một kiểu nhà tắm cổ đại, đã ra đời trước khi phát minh ống khói.
Cái còn lại chính là Banya có ống khói và lò sưởi ngay từ phòng đi vào. Về sau này, họ còn nghĩ ra kiểu nhà tắm hiếm gặp, là nhà tắm trong một lò sưởi bằng đá lớn, đốt củi cạnh sườn. Ngoài gỗ, ở những diện tích nhỏ hoặc chỉ là một cuộc đi chơi cắm trại, họ cũng có một nhà tắm dựng tạm bằng nhiều chất liệu, dùng xong thì dỡ. Dù là nhà tắm gì, trong đó vẫn thường có những cái xô đựng nước cùng những cái chổi to sự, đặc biệt là những bó lá Venik để kỳ cọ. Từ xưa, người Slavs đã kỳ cọ thân thể bằng nhiều bó lá khô như dương, sồi, thông, phong, quán sủi… và nhờ trong lá có tinh dầu giúp vệ sinh da cực sạch, cũng giúp trao đổi chất, tuần hoàn máu tốt, và có thể làm một người trẻ ra khá nhiều tuổi sau mỗi lần tắm hơi.
Nhưng muốn trẻ lại thật sự như có làn da trắng muốt như em bé thì phải tắm hơi rất nhiều lần, và chịu nhiệt độ cao liên tục. Vì nhiệt độ phòng tắm rất lớn, nên người Nga thường chia một buổi tắm hơi thành nhiều đợt. Đợt một có lẽ chỉ là việc bước vào để quen- thích nghi với môi trường, bấy giờ nhiều người vẫn mặc áo, đội mũ chống nóng, được một lúc khi đã quá nóng thì ra ngoài hong gió cho mát, thậm chí lăn lộn trong tuyết hay sông băng, lát sau lại vô. Thường đến lần thứ ba, họ mới cọ kỵ bằng Venik để da sạch hoàn toàn. Trong mỗi lần nghỉ, ai nấy lại ngồi uống trà, bia, nước, chơi cờ, trò chuyện. Và ở nhiều Banya hiện đại còn có cả quán bar phục vụ ăn uống.
Theo thần thoại Slavs, mỗi nhà tắm Banya đều có một thần linh, cai quản tên là Bannik, một ông già râu tóc bạc phơ, lông lá ở tay cùng nhiều móng vuốt. Ông thường ẩn sâu sau bếp lò, tính khí thất thường, nhất là khi ánh sáng mờ ảo trong Banya càng làm vị thần này có vẻ ác. Dân gian tin rằng, khi giận dữ, ông có thể té nước sôi vào người tắm và làm nhà tắm cháy bùng. Những lúc bình thường, ông cũng thích trêu chọc người ta, hay xăm soi nhìn trộm phụ nữ không mặc gì. Vị thần này cũng rất giỏi tiên đoán, những ai xin ông hỏi đáp về vận hội thì hãy quay lưng lại phía cánh cửa mở hé của nhà tắm, nếu tương lai tốt, ông sẽ nhẹ nhàng xoa lưng cho họ, còn nếu không thì cấu véo một chút. Có thể nói ngay từ buổi ban đầu, mỗi Banya đã không chỉ là nơi dành cho thể xác con người được gột rửa khỏe khoắn mà còn giúp tâm hồn được trong sạch, thanh thoát. Tất cả Banya đều được tin có thể xua đuổi ma tà do hợp nhất đất, gió, lửa và nước, tương ứng với ngũ hành của phương Đông. Cũng vì thế, Banya rất thiết yếu trong đời sống văn hóa Nga, và đã đi vào rất nhiều tác phẩm thơ ca, hội họa.
Dường như nhà cổ truyền nào ở Nga cũng có một Banya, thậm chí nhà hiện đại cũng có, song thường xây gạch đá, và người dân thường dành ngày thứ bảy, gọi là ngày Banya để tắm hơi. Lúc đó, cả gia đình sẽ bước vào một căn phòng rộng rãi, mà trên lò sưởi, bên quanh đó có những viên đá nóng, một người sẽ lấy nước hoặc cá biệt là rượu kvass cổ truyền của Nga dội lên những viên đá ấy để tạo ra hơi nước cùng những mùi hương dễ chịu. Tắm hơi như vậy vừa là một phương pháp mát xoa spa đặc trưng của Nga cho phép lấy lại sức, tinh thần cũng là nơi mọi người gặp gỡ vui vẻ giữa bạn bè, gia đình.