Vào năm 1888, lần đầu tiên trên thế giới đã có chiếc máy ảnh cầm tay, cho chụp khắp nơi lại không cồng kềnh- phức tạp, đó là chiếc máy ảnh hiệu Kodak do chủ tịch hãng Kodak George Eastman của Mỹ sản xuất. Đến năm 1948, tiếp tục có chiếc máy ảnh Polaroid mẫu số 95, kết hợp giữa sự gọn nhẹ với khả năng lấy ảnh ngay chỉ sau khi chụp 60 giây của nhà khoa học Edwin Land. Từ đó tới nay, đã có nhiều cuộc cách mạng về máy móc để dẫn tới sự ra đời của máy ảnh số vào các năm cuối 1980. Không dừng ở đó vào năm 1996, các camera đã được gắn vào điện thoại di động (mobile), nhờ thế mà một chiếc mobile có thể chụp ảnh như một máy ảnh chuyên nghiệp. Chiếc mobile mở đầu có tính năng như vậy là J-phone ra đời ở Nhật Bản sau khi máy ảnh số xuất hiện 10 năm và cho đến nay thì không kể hết được các loại máy smartphone (điện thoại thông minh) đang thịnh hành cho nhiều ảnh đẹp, gồm các thế hệ Iphone, Lumia, Nexus, Nokia, Samsung Galaxy, Sony Ericsson, Vignette Android…
Nhờ sự nở rộ của điện thoại thông minh, nhiếp ảnh mobile đã mở ra một trang mới trong lịch sử nhiếp ảnh, tạo nên một trào lưu sáng tác độc đáo hiện nay, đặc biệt trong giới trẻ và thợ ảnh không chuyên. Khi chỉ với một chiếc mobile cầm tay, người ta có thể chụp ảnh ở bất cứ đâu, bất kỳ thời gian nào và về mọi vấn đề của cuộc sống, từ chuyện riêng tư đến chuyện xã hội. Đồng thời có thể xem ngay, lấy kết quả ngay, chia sẻ rộng rãi cùng bạn bè trên các mạng xã hội như trang Facebook, Instagram, Snapchat, Flickr… Mỗi phút có tới 200 nghìn bức ảnh được ắp lên mạng và hiện giờ ở trang Instagram có hơn 16 tỷ bức ảnh. Ngoài để giải trí, làm ảnh lưu niệm, nhiều người còn dùng ảnh mobile như một tác phẩm báo chí có tính thời sự, tài liệu đăng trên các phương tiện thông tin đại chúng. Theo các nghiên cứu, mỗi ngày thế giới chụp và sử dụng rất nhiều ảnh. Vào các năm 1990, toàn bộ số ảnh được đăng mới chỉ là hai triệu bức, song đến năm 2000 đã đạt 85 tỷ và dự tính hết năm 2015 sẽ là 3,8 nghìn tỷ, trong đó 25% số ảnh của một năm là từ điện thoại.
Một đặc điểm nổi bật của ảnh mobile là sự linh động, nhanh và chuẩn xác. Điều ấy có được là nhờ kích cỡ nhỏ gọn, tính năng ưu việt kế thừa từ các thiết bị ghi hình trước và vỏ bọc ngụy trang của chiếc mobile giúp nó hòa nhập dễ dàng trong môi trường. Hiện nay, mỗi chiếc mobile đều có thể bỏ túi, đặt trong cặp sách, trên bàn, dưới đất mà ít khi phải lo ngại. Cũng rút nhanh, cất nhanh, chụp nhanh. Thời gian rút một chiếc mobile ra chụp ảnh thường nhanh hơn máy ảnh vài lần. Nó cũng giúp người dùng tự tin thực hiện công việc trong những hoàn cảnh khó khăn. Tại mỗi cuộc họp hay vùng chiến sự bao giờ cũng có việc ngăn cản phóng viên ghi hình- nếu như cầm máy ảnh chuyên nghiệp sẽ bị người dân giữ ngay nhưng cầm điện thoại lại không sao. Ngay trong đời thường khi giơ máy ảnh lên, bạn sẽ bị nhiều người nổi giận hoặc e thẹn lấy tay che mặt, song giơ điện thoại thì họ lại cười rất tươi, cho bạn muốn chụp bao nhiêu tùy thích. Ảnh mobile cũng có chất lượng tốt với màu sắc rực rỡ, sáng trong và rõ nét, ngang ngửa thiết bị chuyên biệt nhờ máy có độ phân giải cao, nhiều khi lên tới 8 megapixel. Cũng cho phép chụp và lưu nhiều ảnh, cá biệt đến 8.000 bức.
Ảnh mobile còn dễ thực hiện, ai chụp cũng được, thậm chí trẻ em. Nhiều em được bố mẹ cho tiếp xúc, chụp ảnh với điện thoại từ nhỏ, kích thích niềm đam mê nghệ thuật. Với những người không quen chụp ảnh nhưng nhờ có chiếc mobile kề bên, một lúc nào đó cũng sẽ phát lộ tài năng. Theo như hãng ảnh Getty Images thì có khá nhiều ảnh của hãng là tác phẩm của các nghệ sĩ nghiệp dư và họ thành công từ những cú chụp rất ngẫu nhiên từ điện thoại.
Như đã nói nhờ chiếc máy luôn ở bên người, lại dễ thâm nhập, một người có thể phản ánh được mọi vấn đề xung quanh một cách nhanh chóng, kịp thời, có tính ứng biến cho ra những tác phẩm tươi mới có khả năng ứng dụng làm ảnh thời sự và quảng cáo. Đi qua một vùng mưa bão, người ta không chỉ gọi điện về nhà thông báo tình hình mà còn gửi được cả ảnh về nó. Khi ăn một món ngon, ngắm một cảnh đẹp, cũng không chỉ tận hưởng một mình mà có thể khoe với bạn bè. Đa số các sản phẩm tiêu dùng mới được biết tới là nhờ ảnh mobile. Với các phần mềm hỗ trợ hình ảnh phong phú, nó còn cho phép tiếp cận với các khía cạnh khó như chụp cận cảnh vi sinh vật và ảnh nghệ thuật như chân dung, thời trang, kiến trúc…
Vì sự thông dụng của điện thoại cầm tay, tại mỗi nước đều có nhiều nghệ sĩ ảnh mobile, gồm cả những nghệ sĩ thành danh vốn dùng camera chuyên nghiệp thì nay chuyển sang dùng điện thoại đặc tả cuộc sống. Chẳng hạn như Stephen Alvares- phóng viên của tạp chí National Geographic. Anh đã làm việc ở đây 20 năm và hiện dùng chiếc Lumia và smartphone của Microsoft để chụp ảnh núi Everest và bảy kỳ quan thiên nhiên thế giới. Hoặc Mikael Buck- một nghệ sĩ nổi tiếng của Anh dùng điện thoại Sony QX1 chụp ảnh côn trùng (tới 6.500 con), lá khô và sương tuyết của Anh. Nick Knight cũng là một tác giả quen thuộc của Anh với chiếc iphone chụp ảnh các thương hiệu Dior, Yves Saint Laurent, Jil Sander… cùng phố phường London. Olga Ryzevski, một nữ nghệ sĩ của Nga bằng chiếc Nokia khắc họa cảnh biển và chân dung. Và Ali Jardin, một nữ nghệ sĩ của Mỹ bằng chiếc Iphone thực hiện các loạt ảnh gia đình và thế giới thần tiên.
Trong nhiều cuộc thi ảnh quốc tế hiện nay đều có mảng ảnh mobile. Ở các hãng sản xuất thiết bị nghe nhìn hàng năm cũng có các cuộc thi ảnh mà tiêu biểu nhất là cuộc thi ảnh Iphone và Sony World Photography Award, thu hút hàng nghìn tác phẩm. Trong đó đoạt giải cao phải kể tới các tác giả như Bob Weil, Luyu Hung và Maegan Moore, Mỹ; Ako Salemi và Hamed Nazari, Iran; Emanuel Faria và Daniel Felipe Fonseca, Bồ Đào Nha; Massimo Calogero và Turi Calafato, Italy; Atle Ronningen, Na Uy; Gerard Trang, Pháp; Helen Whelton, Anh; Kim Hanskamp, Tây Ban Nha; Misha Vallejo, Ecuador; Mohammed Radhi, Bahrain; Narek Hovas, Armenia…
